Alimentatie is een financiële bijdrage voor het levensonderhoud van uw kind of ex-partner. U krijgt hiermee te maken bij een scheiding, bij het einde van een geregistreerd partnerschap of soms na het verbreken van een langdurige relatie.
De hoogte van de alimentatie hangt af van uw inkomen, de behoefte van degene die alimentatie ontvangt en de draagkracht van degene die moet betalen. Ook de zorgverdeling voor kinderen speelt een belangrijke rol. Iedere situatie is anders, en dus vraagt ook iedere alimentatieberekening om maatwerk.
Bij Expert Advocaten in Almelo helpen Mr. Anne de Ruiter-Oude Ophuis en Mr. Loes Eshuis-Nijmeijer u hierbij. Beiden zijn familierechtadvocaten en aangesloten bij de vFAS, de Vereniging van Familierechtadvocaten en Scheidingsmediators. Zij kennen het Rapport Alimentatienormen, het bijna zeventig pagina’s tellende naslagwerk waarin de uitgangspunten voor alimentatieberekeningen staan, bijna uit hun hoofd.
Wat is alimentatie?
Alimentatie is bedoeld als bijdrage aan de kosten van levensonderhoud. In de praktijk kent Nederland twee vormen:
- Kinderalimentatie: een bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van uw kind
- Partneralimentatie: een bijdrage aan uw ex-partner wanneer diegene na de scheiding niet volledig in eigen levensonderhoud kan voorzien
Kinderalimentatie gaat altijd vóór partneralimentatie. De kosten van de kinderen hebben namelijk prioriteit boven die van een ex-partner.
Kinderalimentatie: waar heeft u recht op?
Kinderalimentatie is bedoeld voor de dagelijkse kosten van uw kind. Denk aan eten, kleding, school, sport, opvang en alle andere zaken die bij opvoeden komen kijken.
Beide ouders zijn wettelijk verplicht om financieel bij te dragen aan hun kind. Dat geldt ook als het kind vooral bij één ouder woont. Bij de berekening kijken wij onder meer naar:
- Het inkomen van beide ouders
- Het aantal kinderen
- De behoefte van het kind
- De zorgverdeling
- Eventuele nieuwe gezinssituaties
Kinderalimentatie loopt in principe door tot uw kind 21 jaar wordt. Vanaf 18 jaar is uw kind juridisch jongmeerderjarig, maar de onderhoudsplicht stopt daarmee niet. Wel wordt de alimentatie vanaf die leeftijd in principe rechtstreeks aan het kind betaald, tenzij daar andere afspraken over zijn gemaakt.
Partneralimentatie: wanneer heeft iemand er recht op?
Partneralimentatie kan aan de orde zijn wanneer een van de ex-partners na de scheiding onvoldoende inkomen heeft om in eigen levensonderhoud te voorzien. De andere partner moet dan wel genoeg draagkracht hebben om bij te dragen.
Bij de berekening kijken wij naar behoefte én draagkracht. De vraag is dus niet alleen wat iemand nodig heeft om rond te komen, maar ook wat de ander redelijkerwijs kan betalen. Wilt u meer weten over de juridische gevolgen van uit elkaar gaan? Lees dan ook over scheiden of uit elkaar gaan.
Hoe lang duurt partneralimentatie?
Sinds de Wet herziening partneralimentatie in 2020 duurt partneralimentatie in de meeste gevallen maximaal vijf jaar. Voor die datum kon dat oplopen tot twaalf jaar. Er zijn nog steeds uitzonderingen, bijvoorbeeld bij langdurige huwelijken, jonge kinderen of situaties waarin iemand dicht bij de AOW-leeftijd zit.
Partneralimentatie kan bovendien eerder stoppen als:
- De afgesproken termijn is verstreken
- De rechter dit bepaalt op verzoek
- De ontvanger opnieuw trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat
- De ontvanger gaat samenwonen alsof er sprake is van een huwelijk
Ook samenwonen kan dus gevolgen hebben voor partneralimentatie. Dat wordt in de praktijk regelmatig over het hoofd gezien.
Hoe berekent u alimentatie?
Alimentatie wordt berekend volgens vaste uitgangspunten. Rechters, advocaten en mediators werken in Nederland allemaal met het Rapport Alimentatienormen. Dit rapport wordt jaarlijks geactualiseerd en vormt de basis voor iedere berekening.
Onze advocaten kennen dit rapport door en door. Bijna dagelijks slaan wij het erop na wanneer wij een berekening opstellen. Daarbij spelen onder andere de volgende factoren een rol:
- Bruto en netto inkomen van beide partners
- Woonlasten
- Zorgkosten
- Bestaande schulden
- Het aantal kinderen en hun leeftijd
- De zorgregeling en verdeling
- Kinderbijslag en kindgebonden budget
- Eventuele nieuwe partners of kinderen
De uitkomst verschilt per situatie. Zelfs een kleine wijziging in inkomen, zorgverdeling of vaste lasten kan invloed hebben op de hoogte van de alimentatie.
Alimentatie wijzigen of opnieuw laten berekenen
Alimentatie is niet in beton gegoten. Verandert uw situatie, dan kan een herberekening op zijn plaats zijn. Voorbeelden van omstandigheden die aanleiding kunnen geven zijn:
- Baanverlies of het krijgen van een nieuwe baan
- Een structureel hoger of lager inkomen
- Een gewijzigde zorgregeling
- Een verhuizing met andere woonlasten
- Nieuwe kinderen in het gezin
- Samenwonen met een nieuwe partner
Wacht bij een inkomensdaling niet te lang met advies vragen. Alimentatie loopt namelijk door zoals eerder is vastgesteld, totdat er nieuwe afspraken zijn gemaakt of de rechter anders beslist. Wie te lang wacht, kan flink achterlopen op de nieuwe realiteit.
Kunt u er samen met uw ex-partner uit komen? Dan leggen wij de nieuwe afspraken voor u vast. Lukt dat niet, dan kunnen wij een procedure starten bij de rechtbank.
Alimentatie bij co-ouderschap
Bij co-ouderschap verdelen ouders de zorg voor hun kind zoveel mogelijk gelijk. Toch betekent co-ouderschap niet automatisch dat er geen kinderalimentatie hoeft te worden betaald. Dat is een misverstand dat wij regelmatig tegenkomen.
Als één ouder meer verdient dan de ander, kan er nog steeds alimentatie verschuldigd zijn. Ook kosten als school, kleding, sport en opvang moeten goed worden verdeeld. De zorgkorting speelt hierbij een belangrijke rol: hoe meer zorgdagen de betalende ouder heeft, hoe meer dit doorwerkt in de berekening.
Meer informatie over afspraken rondom de zorgverdeling vindt u op onze pagina over de omgangsregeling.
Wat als uw ex-partner niet betaalt?
Betaalt uw ex-partner de vastgestelde alimentatie niet? Dat is een vervelende situatie, maar er zijn wel degelijk mogelijkheden om betaling af te dwingen.
U kunt het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) inschakelen. Deze instantie kan de achterstallige alimentatie voor u innen, mits de alimentatie is vastgelegd in een rechterlijke uitspraak of beschikking. Ook kunnen wij u juridisch adviseren over verdere stappen, bijvoorbeeld een executiemaatregel via de deurwaarder.
Niet-betaalde alimentatie kan grote financiële gevolgen hebben. Wij adviseren u daarom om niet te lang te wachten met actie ondernemen.
Alimentatie zonder huwelijk
Bij samenwonen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap gelden andere regels. Partneralimentatie ontstaat in principe niet automatisch na het verbreken van de samenleving. Voor de kinderen ligt dat anders: kinderalimentatie kan wel degelijk aan de orde zijn, want ouders blijven altijd verplicht bij te dragen aan de kosten van hun kind, ongeacht hun burgerlijke staat.
Heeft u samen een kind en is er discussie over de erkenning of het gezag? Bekijk dan ook onze pagina over erkenning en gezag.
Staat er in een samenlevingscontract iets over financiële verplichtingen na het einde van de relatie? Dan hangt de mogelijke alimentatie af van wat er precies is afgesproken. Laat het contract daarom altijd goed beoordelen voordat u conclusies trekt.
Veelgestelde vragen over alimentatie
Wat is het verschil tussen kinderalimentatie en partneralimentatie?
Kinderalimentatie is bedoeld voor de kosten van uw kind. Partneralimentatie is bedoeld voor het levensonderhoud van uw ex-partner. Kinderalimentatie heeft altijd voorrang op partneralimentatie.
Tot welke leeftijd moet kinderalimentatie worden betaald?
Kinderalimentatie loopt meestal door tot uw kind 21 jaar wordt. Vanaf 18 jaar wordt de bijdrage in principe rechtstreeks aan het kind betaald.
Moet ik alimentatie betalen bij co-ouderschap?
Dat kan. Co-ouderschap betekent niet automatisch dat er geen alimentatie hoeft te worden betaald. Het inkomen van beide ouders en de verdeling van kosten blijven bepalend.
Wanneer heeft iemand recht op partneralimentatie?
Er kan recht bestaan op partneralimentatie wanneer een ex-partner niet volledig in eigen levensonderhoud kan voorzien en de andere ex-partner voldoende draagkracht heeft om bij te dragen.
Hoe lang moet partneralimentatie worden betaald?
In veel gevallen duurt partneralimentatie sinds 2020 maximaal vijf jaar. Er bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld bij lange huwelijken of ouders van jonge kinderen. De duur hangt af van uw persoonlijke situatie.
Kan alimentatie worden gewijzigd?
Ja, bij een relevante wijziging van omstandigheden. Denk aan baanverlies, een structureel hoger inkomen, een andere zorgregeling of nieuwe gezinslasten.
Wat kan ik doen als mijn ex-partner niet betaalt?
U kunt het LBIO inschakelen, mits de alimentatie is vastgelegd in een rechterlijke uitspraak. Ook kunnen wij u adviseren over aanvullende stappen zoals een executiemaatregel.
Krijg ik partneralimentatie als ik niet getrouwd was?
Meestal niet. Bij samenwonen zonder huwelijk ontstaat partneralimentatie in principe niet automatisch. Kinderalimentatie kan wél verschuldigd zijn.
